Od dziewięćdziesięciu lat Miejska Biblioteka Publiczna w Gdyni oraz od pół wieku Towarzystwo Miłośników Gdyni konsekwentnie realizują wspólną misję: upowszechnianie wiedzy o mieście – jego historii, tożsamości i współczesności. Działania te obejmują szerokie spektrum zagadnień: od gospodarki, kultury i architektury, przez komunikację, finanse i bezpieczeństwo, po kwestie związane z funkcjonowaniem portu – jednego z fundamentów rozwoju Gdyni.
Jednym z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych efektów tej działalności jest „Rocznik Gdyński” – wydawnictwo, które przez trzydzieści lat stało się trwałym elementem krajobrazu intelektualnego miasta. W niemal każdym z dotychczas opublikowanych tomów znalazły się teksty poświęcone tematyce portowej. Ich autorami byli przedstawiciele różnych środowisk: historycy, inżynierowie branży morskiej, architekci, wojskowi i badacze dziejów regionu. Port Gdynia pojawiał się w tych publikacjach zarówno jako główny temat, jak i kluczowy kontekst wydarzeń istotnych dla rozwoju miasta.
Na przestrzeni lat autorzy „Rocznika Gdyńskiego” analizowali genezę powstania portu, zagadnienia techniczne związane z jego budową i funkcjonowaniem, realia okresu wojennego i powojennej odbudowy, a także problemy komunikacyjne, urbanistyczne i architektoniczne. Zebrane teksty tworzą dziś niezwykle cenne, a zarazem wciąż aktualne źródło wiedzy, zasługujące na nowe, szersze udostępnienie.
Z tej potrzeby narodziła się publikacja „Port Gdyński 1900–2026. Antologia tekstów Rocznika Gdyńskiego”, przygotowana przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Gdyni we współpracy z Towarzystwem Miłośników Gdyni. Jej celem jest zebranie w jednym tomie najważniejszych „portowych” artykułów publikowanych na przestrzeni półwiecza oraz ukazanie dziejów Portu Gdynia w sposób przystępny, atrakcyjny i rzetelny. Antologia wpisuje się tym samym w ideę popularyzowania wiedzy o Gdyni oraz upowszechniania tzw. Gdynianów – materiałów zgromadzonych w zbiorach Biblioteki Gdynia.
Wybrane artykuły, powstałe na przestrzeni pięćdziesięciu lat, układają się w wielowątkową opowieść o porcie: miejscami lekką i anegdotyczną, innym razem dramatyczną, zawsze jednak fascynującą. Teksty zostały opracowane na nowo i opatrzone nowoczesną, atrakcyjną szatą graficzną. Publikację wzbogaca obszerny materiał ilustracyjny: fotografie czarno-białe i kolorowe, rysunki, plany, mapy oraz wykresy. Całość uzupełniają przedruki z prasy międzywojennej i powojennej, a także indeksy oraz kompendium wiedzy o ludziach i wydarzeniach związanych z portem.
Antologia łączy walory monografii – wysoki poziom merytoryczny i przystępny język – z elementami encyklopedii, kompendium i albumu. Wykorzystanie bogatego materiału archiwalnego nadaje publikacji wyjątkową wartość dokumentacyjną i atrakcyjną formę wizualną.
„Port Gdyński 1900–2026. Antologia tekstów Rocznika Gdyńskiego” to publikacja, która nie tylko porządkuje i dokumentuje dzieje portu, lecz także ukazuje jego znaczenie dla rozwoju Gdyni i historii Polski – jako przestrzeni pracy, nowoczesności, ambicji i morskiej tożsamości miasta.
Przygotowano przy współpracy z Zarządem Morskiego Portu Gdynia S.A.
