Tadeusz Zarzycki – spotkanie z Afryką

Tadeusz Zarzycki – spotkanie z Afryką

Towarzystwo Miłośników Gdyni zaprasza na kolejną prelekcję podróżnika i publicysty Tadeusza Zarzyckiego pt. Spotkanie z Afryką. 

Prelekcja „Spotkanie z Afryką” połączona z pokazem zdjęć i filmów odbędzie się 14 kwietnia (wtorek) o godzinie 17.00 siedzibie TMG przy ul. Władysława IV/51.

Serdecznie zapraszamy, wstęp wolny.

Moja Gdynia – różne drogi do bycia u siebie

24 marca 2026 roku o godz. 16:30 na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego odbędzie się wyjątkowa debata zatytułowana „Moja Gdynia – różne drogi do bycia u siebie”, organizowana z okazji obchodów 100-lecia miasta Gdyni. Wydarzenie zostało przygotowane we współpracy Uniwersytetu Gdańskiego, Instytutu Historii PAN oraz Muzeum Miasta Gdyni.

Spotkanie poświęcone będzie doświadczeniom zamieszkiwania, migracjom oraz różnym formom budowania poczucia przynależności do miasta. Prelegenci pochylą się nad pytaniem, jak indywidualne biografie i drogi życiowe wpływają na sposób rozumienia idei „bycia u siebie” w przestrzeni miejskiej.

Uczestnicy debaty

W rozmowie wezmą udział uznani badacze zajmujący się historią społeczną, procesami migracyjnymi i badaniami miejskimi:

prof. Anna Mazurkiewicz (Uniwersytet Gdański),

dr hab. Sylwia Bykowska, prof. IH PAN (Instytut Historii PAN),

dr Dawid Gajos (Muzeum Miasta Gdyni).

Miejsce i organizacja wydarzenia

Debata odbędzie się w auli 1.48 Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego, przy ul. Wita Stwosza 55 w Gdańsku. Wydarzenie ma charakter otwarty, a wstęp jest wolny. Organizatorzy zachęcają do udziału wszystkich zainteresowanych historią, kulturą i społecznym wymiarem życia w mieście.

Znaczenie wydarzenia

Rozmowa stanowi część obchodów stulecia Gdyni – miasta, które od początku istnienia było miejscem dynamicznych migracji i spotkań ludzi z różnych stron Polski i świata. Debata ma stać się impulsem do refleksji nad współczesną tożsamością Gdyni, a także nad tym, jak mieszkańcy – zarówno ci, którzy są tu „od zawsze”, jak i nowi gdynianie – tworzą wspólną tkankę miejską.

Moja Gdynia – różne drogi do bycia u siebie

#14. Ludzka architektura portu / A. Brzęczek, K. Chalimoniuk

Śledźcast #14.

Zapraszamy na kolejny odcinek bibliotecznego podcastu poświęconego historii oraz mieszkańcom „Miasta z morza i marzeń”. W czternastym odcinku dr Krzysztof Chalimoniuk z Biblioteki Wiedzy rozmawia, po raz kolejny w cyklu, z Arkadiuszem Brzęczkiem – pasjonatem lokalnej historii i architektury, autorem książek poświęconych dziejom Gdyni oraz przewodnikiem prowadzącym spacery i odkrywającym tajemnice miasta.

„Gdynia to port, a port to Gdynia” – mówi nasz gość i opowiada, jak przed laty budownictwo okołoportowe wpływało na życie budowniczych i pracowników portu, a także zwykłych Gdynian. To nietypowe spojrzenie na kształtowanie się młodego miasta i losów jego mieszkańców z perspektywy dynamicznie rozwijającej się infrastruktury. Odcinek powstał przy współpracy z Zarządem Morskiego Portu Gdynia S.A. Partnerem odcinka jest Uniwersytet Gdański.

Promocja najnowszych książek o historii Portu Gdynia

Port Gdynia

9 marca 2026 roku, w siedzibie Towarzystwa Miłośników Gdyni odbyła się promocja najnowszych książek poświęconych historii Portu Gdynia. Dr Krzysztof Chalimoniuk zaprezentował dwie publikacje ukazujące zarówno początki portu, jak i jego współczesny rozwój. Obie pozycje zostały wydane przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Gdyni.

Port Gdynia 1920 – 1924

Historia Portu Gdynia 1900 – 2026 – antologia tekstów Rocznika Gdyńskiego

Spotkanie stanowiło nie tylko okazję do promocji nowych książek, lecz także zachętę do pogłębiania wiedzy o historii Gdyni i jej portu oraz do odkrywania bogatych zbiorów Biblioteki Gdynia. Dziękujemy za inspirujące spotkanie oraz obecność licznie przybyłych, znakomitych gości.

Książki powstały przy finansowym wsparciu Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A. oraz przy współpracy z Krajową Izbą Gospodarki Morskiej, Miejską Biblioteką Publiczną oraz Towarzystwem Miłośników Gdyni.

Port Gdynia

Spotkanie autorskie – dwie nowe książki wydane przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Gdyni

Są to książki poświęcone historii portu gdyńskiego – jednego z najważniejszych przedsięwzięć gospodarczych i symboli nowoczesnej Polski.

𝟐𝟓.𝟎𝟐 | 𝟏𝟖:𝟎𝟎 Najnowsze publikacje o Porcie Gdynia –
– spotkanie autorskie w Bibliotece Wiedzy

Podczas spotkania autorskiego w Bibliotece Wiedzy zaprezentowane zostaną dwie najnowsze  publikacje poświęcone dziejom i współczesności Portu Gdynia, ukazujące go zarówno w perspektywie źródłowej, jak i syntetycznej, obejmującej ponad sto lat historii. Obie książki wydane zostały przez  Miejską Bibliotekę Publiczną w Gdyni przy wsparciu Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. oraz we współpracy z Krajową Izbą Gospodarki Morskiej. Wydarzenie będzie okazją do rozmowy o genezie i rozwoju jednego z najważniejszych przedsięwzięć II Rzeczypospolitej – budowie nowoczesnego portu morskiego w Gdyni – oraz o jego miejscu w historii miasta i Polski.

Pierwsza z książek, „Port Gdynia 1920–1924. Źródła archiwalne do dziejów portu w Gdyni”, stanowi unikatowe opracowanie dokumentów, które pozwalają odpowiedzieć na pytanie, jak naprawdę narodził się Port Gdynia – nie w legendzie, lecz w oficjalnych aktach państwowych. Publikacja gromadzi kluczowe akty prawne, dokumenty rządowe i parlamentarne z lat 1920–1924, prowadząc czytelnika krok po kroku przez proces decyzyjny, który doprowadził do powstania nowoczesnego portu morskiego. Zamiast skrótowych interpretacji otrzymujemy dostęp do oryginalnych ustaw, rozporządzeń, wniosków rządowych oraz umów, stanowiących fundament jednej z najważniejszych inwestycji infrastrukturalnych II Rzeczypospolitej. Szczególną wartość symboliczną ma stenogram z posiedzenia Sejmu Ustawodawczego z 10 lutego 1920 roku – dnia „zaślubin Polski z Bałtykiem” – który łączy narodowy wymiar tego wydarzenia z realną, żmudną pracą legislacyjną nad stworzeniem suwerennego portu. Zebrane materiały ukazują proces instytucjonalizacji polskiej polityki morskiej: od pierwszych koncepcji i debat parlamentarnych, przez decyzje lokalizacyjne, aż po podpisanie umowy na budowę portu i określenie zasad finansowania inwestycji. Książka adresowana jest do badaczy historii politycznej, gospodarczej i prawnej, regionalistów oraz wszystkich zainteresowanych narodzinami nowoczesnej Polski nad Bałtykiem.

Druga publikacja, „Port Gdyński 1900–2026. Antologia tekstów Rocznika Gdyńskiego”, oferuje syntetyczne, a zarazem wielowątkowe spojrzenie na dzieje portu w perspektywie ponad stulecia. Przygotowana przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Gdyni we współpracy z Towarzystwem Miłośników Gdyni antologia stanowi wybór najważniejszych artykułów poświęconych tematyce portowej, publikowanych na łamach „Rocznika Gdyńskiego” w ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat. Autorami tekstów są historycy, inżynierowie branży morskiej, architekci, wojskowi oraz badacze regionu, którzy analizują genezę powstania portu, zagadnienia techniczne jego budowy i funkcjonowania, realia okresu wojennego i powojennej odbudowy, a także problemy komunikacyjne, urbanistyczne i architektoniczne. Publikacja łączy walory monografii naukowej z przystępnością kompendium i albumu, a jej wartość podnosi bogaty materiał ilustracyjny obejmujący fotografie, plany, mapy, wykresy oraz przedruki z prasy międzywojennej i powojennej. Antologia ukazuje Port Gdynia nie tylko jako inwestycję infrastrukturalną, lecz jako przestrzeń pracy, ambicji i morskiej tożsamości miasta, stanowiącą fundament jego rozwoju gospodarczego i symbol nowoczesności.

Spotkanie w Bibliotece Wiedzy będzie okazją do przedstawienia kulis powstawania obu publikacji, rozmowy o znaczeniu źródeł archiwalnych w badaniach nad historią portu oraz refleksji nad rolą Portu Gdynia w budowaniu tożsamości miasta. Wydarzenie wpisuje się w misję popularyzowania wiedzy o Gdyni oraz upowszechniania zbiorów regionalnych, tzw. Gdynianów, gromadzonych przez Bibliotekę Gdynia. Spotkanie autorskie będzie nie tylko promocją książek, lecz także zaproszeniem do wspólnego odkrywania historii portu – od pierwszych decyzji legislacyjnych II Rzeczypospolitej po współczesne wyzwania i perspektywy jego rozwoju.

#13. Gdynia (nie) bezpieczna / kom. J. Grunert, K. Chalimoniuk

Śledźcast13

Zapraszamy na kolejny odcinek bibliotecznego podcastu poświęconego historii oraz mieszkańcom „Miasta z morza i marzeń”. Rozmawia z komisarz Jolantą Grunert – oficerem prasowym Komendy Miejskiej Policji w Gdyni.

W trzynastym odcinku dr Krzysztof Chalimoniuk z Biblioteki Wiedzy rozmawia z komisarz Jolantą Grunert – oficerem prasowym Komendy Miejskiej Policji w Gdyni. To dyskusja pełna kontrastów, w której zestawiamy teraźniejszość z przeszłością. Gość podcastu przedstawia najnowszej dane dotyczące przestępczości w naszym mieście, z kolei prowadzący zestawia te statystyki z tymi, które pochodzą z początków istnienia Gdyni. Porównujemy, czy miasto było bezpieczniejsze kiedyś, czy jednak dziś? Wszystko ubarwione jest ciekawymi anegdotami kryminalnymi sprzed lat, a także informacjami o bieżących działaniach prewencyjnych i edukacyjnych gdyńskiej policji.

100 lat Gdyni – od rybackiej wsi do nowoczesnego miasta

100 Lat Gdyni Halina Wasielke-Cieślak

W 2026 roku Gdynia obchodzi jubileusz stulecia nadania praw miejskich – wydarzenia, które w 1926 roku przypieczętowało narodziny jednego z najważniejszych projektów II Rzeczypospolitej.

100 lat Gdyni to sto lat historii miasta to opowieść o śmiałej wizji, pracy tysięcy ludzi, dramatycznych doświadczeniach wojny oraz dynamicznej odbudowie i modernizacji. Jubileusz 100-lecia staje się nie tylko okazją do świętowania, ale także do refleksji nad tożsamością Gdyni i jej rolą w historii Polski.

Początki – decyzja o budowie portu

U źródeł powstania miasta leży decyzja o budowie nowoczesnego portu morskiego. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Polska potrzebowała własnego, w pełni suwerennego okna na świat. Wybór padł na niewielką kaszubską wieś Gdynię. Budowa portu, zapoczątkowana w latach 20., była jednym z największych przedsięwzięć infrastrukturalnych młodego państwa. W krótkim czasie wokół nabrzeży i basenów portowych zaczęło wyrastać nowe miasto – planowane, nowoczesne, z charakterystyczną architekturą modernistyczną.

Nadanie praw miejskich 10 lutego 1926 roku symbolicznie rozpoczęło nowy etap w dziejach Gdyni. W ciągu zaledwie kilkunastu lat liczba mieszkańców wzrosła z kilku tysięcy do ponad stu tysięcy. Gdynia stała się symbolem sukcesu gospodarczego II Rzeczypospolitej i dowodem na skuteczność państwowej wizji rozwoju morskiego.

Wojna i odbudowa

Okres II wojny światowej przyniósł dramatyczne zniszczenia i wysiedlenia mieszkańców. Port i miasto zostały poważnie uszkodzone, a wielu gdynian utraciło życie lub zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów. Jednak już w pierwszych powojennych latach rozpoczęto odbudowę infrastruktury portowej i miejskiej. Gdynia ponownie stała się jednym z kluczowych ośrodków gospodarki morskiej Polski.

Gdynia współczesna – miasto otwarte i nowoczesne

Dziś Gdynia to nowoczesne miasto liczące ponad 240 tysięcy mieszkańców, dynamicznie rozwijające się w obszarach gospodarki morskiej, nowych technologii, kultury i edukacji. Port gdyński pozostaje jednym z najważniejszych portów Bałtyku, a miasto jest rozpoznawalne dzięki swojej architekturze modernizmu, licznym festiwalom i wydarzeniom kulturalnym oraz wysokiej jakości życia.

Obchody 100-lecia – program i znaczenie

Jubileusz stulecia obejmuje cykl wydarzeń kulturalnych, naukowych i społecznych. W programie obchodów znajdują się:

  • uroczyste sesje Rady Miasta i wydarzenia rocznicowe 10 lutego,
  • wystawy plenerowe i muzealne prezentujące historię miasta i portu,
  • publikacje jubileuszowe oraz projekty edukacyjne skierowane do młodzieży,
  • koncerty, festiwale i wydarzenia plenerowe integrujące mieszkańców,
  • inicjatywy społeczne i obywatelskie podkreślające lokalną tożsamość.

Szczególną rolę w jubileuszu odgrywają instytucje kultury, organizacje społeczne oraz środowiska naukowe i morskie. Obchody 100-lecia stają się przestrzenią dialogu międzypokoleniowego – łącząc wspomnienia najstarszych mieszkańców z wizją przyszłości prezentowaną przez młode pokolenie gdynian.

Pamięć i przyszłość

Stulecie Gdyni to moment podsumowania drogi od rybackiej osady do nowoczesnej metropolii morskiej. To również zobowiązanie do dalszego rozwoju w duchu odwagi, przedsiębiorczości i otwartości – wartości, które towarzyszyły miastu od początku jego istnienia.

Obchody 100-lecia są więc nie tylko świętem historii, lecz także manifestacją przyszłości – potwierdzeniem, że Gdynia pozostaje miastem z morza i marzeń, wciąż budującym swoją kolejną, już drugą setkę lat.

1920 – Sejm RP podejmuje decyzję o budowie portu morskiego w Gdyni jako strategicznej inwestycji odrodzonego państwa polskiego.

1921 – Rozpoczynają się pierwsze prace budowlane przy porcie tymczasowym.

1923 – Do Gdyni zawija pierwszy pełnomorski statek – francuski „Kentucky”, symbolicznie otwierając historię portu handlowego.

10 lutego 1926 – Gdynia otrzymuje prawa miejskie; liczy niespełna 10 tysięcy mieszkańców.

Lata 1926–1939 – Dynamiczny rozwój miasta i portu; Gdynia staje się jednym z najnowocześniejszych portów Bałtyku oraz symbolem sukcesu gospodarczego II Rzeczypospolitej. Powstają liczne budynki modernistyczne, które dziś stanowią unikatowe dziedzictwo architektoniczne.

1939 – Wybuch II wojny światowej; miasto zostaje zajęte przez Niemców i przemianowane na Gotenhafen. Rozpoczynają się wysiedlenia ludności polskiej.

1945 – Zakończenie działań wojennych; port i infrastruktura miejska są poważnie zniszczone. Rozpoczyna się odbudowa miasta.

Lata 50.–70. XX w. – Intensywny rozwój portu i przemysłu stoczniowego; Gdynia umacnia swoją pozycję jako ważny ośrodek gospodarki morskiej w Polsce.

1970 – Wydarzenia Grudnia ’70; tragiczne protesty robotnicze na Wybrzeżu zapisują się w historii miasta i kraju.

1989 – Przemiany ustrojowe w Polsce; Gdynia wkracza w okres transformacji gospodarczej i samorządowej.

Lata 90. – Modernizacja portu oraz rozwój sektora usług i przedsiębiorczości prywatnej.

2000–2010 – Dynamiczny rozwój infrastruktury miejskiej, inwestycje drogowe i kulturalne; umacnianie wizerunku Gdyni jako miasta nowoczesnego i przyjaznego mieszkańcom.

2015 – Gdyński modernizm zostaje uznany za Pomnik Historii, co podkreśla wyjątkową wartość architektoniczną miasta.

2020 – Setna rocznica rozpoczęcia budowy portu gdyńskiego.

2026 – Obchody 100-lecia nadania Gdyni praw miejskich; jubileusz staje się okazją do podsumowania stu lat rozwoju oraz wyznaczenia kierunków na kolejne dekady.

Stulecie Gdyni to historia niezwykłej dynamiki – od rybackiej wsi do nowoczesnego miasta portowego, którego tożsamość niezmiennie związana jest z morzem, przedsiębiorczością i odwagą w realizowaniu ambitnych wizji.

Zdjęcia Halina Wasielke-Cieślak

Marek Kogut – 100 obrazów na stulecie Gdyni

Marek Kogut – 100 obrazów na stulecie Gdyni

W piątek 6 lutego odbył się wernisaż wystawy naszego Kolegi, Marka Koguta, zatytułowanej „100 obrazów na stulecie Gdyni”. Wydarzenie miało miejsce w Klub Marynarki Wojennej Riwiera w Gdyni.

Prezentacja stu obrazów poświęconych Gdyni to imponujące przedsięwzięcie, będące dowodem ogromnej pracy, wytrwałości i konsekwencji autora w realizacji ambitnego celu. Każde z dzieł zachwyca dbałością o detal, a zarazem odzwierciedla rozległą wiedzę artysty o historii i tożsamości miasta.

Wystawa stała się nie tylko artystycznym wydarzeniem, lecz także symbolicznym sposobem uczczenia jubileuszu Gdyni. Obrazy Marka Koguta można postrzegać jako malarskie kroniki – pełne emocji, a jednocześnie dokumentujące miejską historię.

Serdecznie gratulujemy imponującego dorobku oraz życzymy kolejnych inspiracji, niegasnącej pasji i wielu nowych artystycznych wyzwań.

Gdynia dawniej i dziś – Halina Wasielke-Cieślak

Halina Wasielke-Cieślak

12 lutego o godz. 18.00 zapraszamy na multimedialny pokaz Haliny Wasielke-Cieślak pt. „Gdynia dawniej i dziś”, ukazujący przemiany, jakie dokonały się w mieście na przestrzeni lat.

Prezentacja stanowi zbiór wyjątkowych prac, tworzących zarazem poruszającą opowieść o Gdyni – mieście, które autorka darzy szczególną miłością i któremu poświęciła swoje artystyczne życie.

Galeria Towarzystwa Miłośników Gdyni ul.Władysława IV 51, Gdynia, 12.02.2026 godzina 18.

Wstęp wolny.

Baraki z ulicy Św. Wojciecha usunięte


Komisariat Rządu przeniósł na Chwarzno 33 baraki, znajd, się przy ul. Św. Wojciecha. Barakowicze otrzymali parcele wielkości 2—2.500 m. kw. oraz zapomogi w materiale budowlanym i przewózce. Również na ul. Żeromskiego rozebrano 25 baraków, z czego na Chwarzno idzie 17 rodzin. W ostatnich dniach uległy rozbiórce baraki, znajdujące się na ul. Pomorskiej w ilości 10 // Gazeta Kaszubska. – 1937, nr 157, s. 3

Uroczystość „Dnia Morza“ w Gdyni miała przebieg imponujący

Uroczyste obchody Dnia Morza w Gdyni z udziałem prezydenta Mościckiego, mszą, błogosławieństwem floty, defiladą i masowym napływem gości z całej Polski.

Wczorajszej niedzieli, 11-go lipca głosił także piękne i podniosłe, pełne odbyły się w Gdyni uroczystości, — związane z „Dniem Morza11 z udziałem Pana Prezydenta Rzplitej i wielotysięcznych rzesz gości ze wszystkich stron kraju. W ciągu soboty wszystkie pociągi przybywające do Gdyni, były przepełnione do ostatniego miejsca. Pociągi popularne przez cały dzień przywoziły turystów.
Szczególnie uroczysty przebieg miało powitanie dziesięciu weteranów z 1863 r. na dworcu kolejowym.
Weterani przybyli na „Dzień Morza11 oraz na uroczysty akt nazwania jednej z ulic Gdyni — ulicą Powstania Styczniowego. Przy ulicy tej staną w przyszłości koszary wojskowe.
Około godziny 10-tej rozpoczęły się główne uroczystości na molo południowym. Po przybyciu i owacyjnym powitaniu przez tłumy uczestników Pana Prezydenta Rzplitej, prof. Mościckiego, celebrował uroczystą Mszę św. połową Biskup Morski, J. E. Ks. dr. Okoniewski, który wygłosił także piękne i podniosłe, kazanie okolicznościowe. Po nabożeństwie przemówił w treściwych słowach prezes Zarządu Główn. L. M. i K. p. gen. Kwaśniewski Wielce podniosłym punktem programu było błogosławieństwo floty i całej flotylli pływającej, dokonane na pokładzie O. R. P. „Grom11 przez Ks. Biskupa. Następnie przemówił pięknie i treściwie wicepremier inż. E. Kwiatkowski, poczym połączone orkiestry i chóry wykonały hymn narodowy, następnie hymn Bałtyku.
Wspaniale wypadła rewia floty wojennej, którą odebrał Prezydent Rzplitej. — Rewii tej towarzyszyły dźwięki pieśni chórów „Polska flota niech nam żyje11 z akompaniamentem orkiestr. Również okazale wypadła defilada.
Dalsze punkty programu wypełnilniły zabawy lud., koncerty orkiestr i chórów, tańce regionalne, regaty morskie, korowody łodzi udekorowanych, ognie sztuczne itp. // Gazeta Kaszubska. – 1937, nr 157, s. 4

Port Gdynia 1920-1924. Źródła archiwalne do dziejów Portu w Gdyni

Jak naprawdę narodził się Port Gdynia?
Nie w legendzie, lecz w dokumentach.

Budowa portu w Gdyni to jedno z najważniejszych i najbardziej symbolicznych przedsięwzięć II Rzeczypospolitej. Tym razem jednak historia ta opowiedziana zostaje nie przez skróty i interpretacje, lecz przez oryginalne akty prawne, dokumenty rządowe i parlamentarne, które krok po kroku doprowadziły do powstania nowoczesnego portu morskiego.

Publikacja gromadzi kluczowe źródła z lat 1920–1924, ukazując drogę od pierwszych koncepcji suwerennego portu morskiego po podpisanie umowy na jego budowę. To wyjątkowa okazja, by zajrzeć za kulisy decyzji podejmowanych na najwyższych szczeblach państwa – w Sejmie RP, Radzie Ministrów i resortach odpowiedzialnych za gospodarkę, wojsko i infrastrukturę.

Zebrane dokumenty pozwalają prześledzić, jak idea niezależnego dostępu Polski do morza – zrodzona z niepewności związanej z Wolnym Miastem Gdańskiem – przekształcała się w konkretny projekt inwestycyjny, z jasno określonymi podstawami prawnymi, mechanizmami finansowania oraz instrumentami realizacji. Szczególną wartość symboliczną ma otwierający tom stenogram posiedzenia Sejmu Ustawodawczego z 10 lutego 1920 roku – dnia „zaślubin Polski z Bałtykiem” – który łączy narodowy mit z codzienną, żmudną pracą legislacyjną.

Publikacja odsłania proces instytucjonalizacji polskiej polityki morskiej: od wizji i debat parlamentarnych, przez decyzje lokalizacyjne, po stworzenie ram prawnych wielkiej inwestycji infrastrukturalnej. Normatywne i kancelaryjne dokumenty – ustawy, rozporządzenia, umowy i wnioski rządowe – tworzą spójną opowieść o tym, jak państwo budowało swoje „okno na świat”.

To książka adresowana do badaczy historii politycznej, gospodarczej i prawnej, regionalistów, historyków wojskowości oraz wszystkich, którzy chcą zrozumieć, jak rodziła się nowoczesna Polska nad Bałtykiem.

Przygotowano przy współpracy z Zarządem Morskiego Portu Gdynia S.A.

„Port Gdyński 1900–2026. Antologia tekstów Rocznika Gdyńskiego”

Od dziewięćdziesięciu lat Miejska Biblioteka Publiczna w Gdyni oraz od pół wieku Towarzystwo Miłośników Gdyni konsekwentnie realizują wspólną misję: upowszechnianie wiedzy o mieście – jego historii, tożsamości i współczesności. Działania te obejmują szerokie spektrum zagadnień: od gospodarki, kultury i architektury, przez komunikację, finanse i bezpieczeństwo, po kwestie związane z funkcjonowaniem portu – jednego z fundamentów rozwoju Gdyni.

Jednym z najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych efektów tej działalności jest „Rocznik Gdyński” – wydawnictwo, które przez trzydzieści lat stało się trwałym elementem krajobrazu intelektualnego miasta. W niemal każdym z dotychczas opublikowanych tomów znalazły się teksty poświęcone tematyce portowej. Ich autorami byli przedstawiciele różnych środowisk: historycy, inżynierowie branży morskiej, architekci, wojskowi i badacze dziejów regionu. Port Gdynia pojawiał się w tych publikacjach zarówno jako główny temat, jak i kluczowy kontekst wydarzeń istotnych dla rozwoju miasta.

Na przestrzeni lat autorzy „Rocznika Gdyńskiego” analizowali genezę powstania portu, zagadnienia techniczne związane z jego budową i funkcjonowaniem, realia okresu wojennego i powojennej odbudowy, a także problemy komunikacyjne, urbanistyczne i architektoniczne. Zebrane teksty tworzą dziś niezwykle cenne, a zarazem wciąż aktualne źródło wiedzy, zasługujące na nowe, szersze udostępnienie.

Z tej potrzeby narodziła się publikacja „Port Gdyński 1900–2026. Antologia tekstów Rocznika Gdyńskiego”, przygotowana przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Gdyni we współpracy z Towarzystwem Miłośników Gdyni. Jej celem jest zebranie w jednym tomie najważniejszych „portowych” artykułów publikowanych na przestrzeni półwiecza oraz ukazanie dziejów Portu Gdynia w sposób przystępny, atrakcyjny i rzetelny. Antologia wpisuje się tym samym w ideę popularyzowania wiedzy o Gdyni oraz upowszechniania tzw. Gdynianów – materiałów zgromadzonych w zbiorach Biblioteki Gdynia.

Wybrane artykuły, powstałe na przestrzeni pięćdziesięciu lat, układają się w wielowątkową opowieść o porcie: miejscami lekką i anegdotyczną, innym razem dramatyczną, zawsze jednak fascynującą. Teksty zostały opracowane na nowo i opatrzone nowoczesną, atrakcyjną szatą graficzną. Publikację wzbogaca obszerny materiał ilustracyjny: fotografie czarno-białe i kolorowe, rysunki, plany, mapy oraz wykresy. Całość uzupełniają przedruki z prasy międzywojennej i powojennej, a także indeksy oraz kompendium wiedzy o ludziach i wydarzeniach związanych z portem.

Antologia łączy walory monografii – wysoki poziom merytoryczny i przystępny język – z elementami encyklopedii, kompendium i albumu. Wykorzystanie bogatego materiału archiwalnego nadaje publikacji wyjątkową wartość dokumentacyjną i atrakcyjną formę wizualną.

„Port Gdyński 1900–2026. Antologia tekstów Rocznika Gdyńskiego” to publikacja, która nie tylko porządkuje i dokumentuje dzieje portu, lecz także ukazuje jego znaczenie dla rozwoju Gdyni i historii Polski – jako przestrzeni pracy, nowoczesności, ambicji i morskiej tożsamości miasta.

Przygotowano przy współpracy z Zarządem Morskiego Portu Gdynia S.A.

Nowa linja Gdynia—Zachodnia Szwecja uruchomiona będzie w początku stycznia

Żegluga Polska uruchamia od stycznia dwutygodniową linię Gdynia–Gdańsk–Göteborg–Malmö, uzupełniając połączenia handlowe z zachodnią Szwecją.

Żegluga Polska, S. A. uruchamia z początkiem stycznia nowe połączenie linjowe pomiędzy Gdynią-Gdańskiem a portami szwedzkiemi Góteborg i Malmó, z zawijaniem w razie wystarczającej podaży ładunku, również do innych portów zachodnioszwedzkich, jak Halmstad, Helsingborg, Landskrona. Nowa linja będzie dwutygodniowa: pierwsze odjazdy z
Gdyni nastąpią 4-go i 18 stycznia. Statek na nową linję definitywnie jeszcze nie jes wtyznaczony, lecz będzie nim jeden z mniejszych statków; towarzystwa, wzgl. zafrachtowany statek szwedzki o nośności 400—500 ton DW. Nowa linja będzie służyć nietylko dla wymiany towarów między Polską a zachodnią Szwecją i Danją, lecz również jako linja dowozowa od i d poortu szwedzkiego Góteborga, który jest ważnym punktem wyjściowym i węzłowym szwedzkiej żeglugi zagranicznej. Powstaje więc jeszcze jedno stałe połączenie między głównemi portowemi ośrodkami Szwecji i Polski dla handlu zagranicznego i równocześnie Żegluga Polska uzupełnia ważną lukę w rozbudowywanej systematycznej sieci własnych linij dowozowych do ważniejszych portów północnej Europy.
Agentem nowej linji w Gdyni jest firma maklerska Polska Agencja Morska (MPAM) // Gazeta Kaszubska. – 1936, nr 3, s. 4

Echa napadu rabunkowego na zagrodę w Demptowie

Dwaj szoferzy z Gdyni stanęli przed sądem za zbrojną kradzież kur w Dęptowie; jeden z nich postrzelił dwie osoby. Zapadły wyroki więzienia.

W poniedziałek, dnia 30. 12. br. stanęli przed ‘Sądem Okręgowym w Gdyni Madycki Józef i Jakóbek lgnący, szoferzy z Gdyni, oskarżeni o to, że w nocy na 23 sierpnia 1935 r. w Dęptowie, zaopatrzeni w broń palną, skradli 6 kur na szkodę Kurzny Walentego. Pozatem Madycki postrzelił, ukrywszy się w kurniku, Adamkiewicza Czesława w piersi i Sosińskiego Bolesława w rękę. Sąd skazał Madyckiego na 3 lata więzienia i utratę praw na 3 lata, Jakóbka na I i 1/2 roku więzienia i utratę praw obywatelskich na 2 lata // Gazeta Kaszubska. – 1936, nr 2, s. 4

Napad rabunkowy przy ulicy Portowej w Gdyni

Głośną swego czasu była sprawa napadu rabunkowego, przy ulicy Portowej, którego dokonali Józef Szymkowiak, cukiernik i Stefan Osiński z Gdyni, na osobie marynarza ze statku zagranicznego Alfreda Olsena. Szymkowiak i Osiński zasiedli wczoraj w poniedziałek w wyniku dochodzeń na ławie oskarżonych. Szymkowiak oskarżony był o to, że w Gdyni w nocy na 3 listopada 1935 r. uderzył Alfreda Olsena pięścią w piersi i powalając go na ziemię, zabrał zegarek i 3 zł. gotówki. Osiński oskarżony był o to, że był pomocnym Szymkowiakowi, trzymając Olsena za kołnierz. Szymkowiaka skazano na 4 lata więzienia i utratę praw obywatelskich n przeciąg 5 lat, Osińskiego na 1 rok więzienia i utratę praw obywatelskich na przeciąg 2 lat // Gazeta Kaszubska. – 1936, nr 2, s. 4