Basen VIII – Kontenerowy

Rada Miasta Gdyni 26 września 2007 r. uchwaliła, iż basenowi portowemu nr VIII w Gdyni nadaje się nazwę – Basen Kontenerowy

Źródło: Uchwała nr XII/308/07 Rady Miasta Gdyni z 26 września 2007 r. w sprawie nadania nazwy basenowi portowemu oraz zmian nazw niektórych nabrzeży portowych w Gdyni

Zakres odpowiedzialności terytorialnej Kapitanatu Portu Gdynia

Źródło: Urząd Morski w Gdyni, umgdy.gov.pl/bezpieczenstwo-morskie/kapitanat-portu-gdynia/kotwicowiska-wysypisko/

Wysypisko Gdynia

Wprowadzone Zarządzeniem Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni Nr 20/74 z dnia 13.03.1974 r.

Wymiary: 1,75 x 1,0 Mm. Sondaż Nr 67/2004 z dnia 03.08.2004 r. Oddalone 4,4 Mm na ENE od wejścia głównego; 2,5 Mm na NE od pławy GD. Pozycja środka: = 54° 333 N; = 018° 425 E. Oznakowane pławą świetlną żółtą (w centrum Wysypiska): Fl.Y. 3s

Źródło: Urząd Morski w Gdyni, umgdy.gov.pl/bezpieczenstwo-morskie/kapitanat-portu-gdynia/kotwicowiska-wysypisko/

Kotwicowisko Nr 3 (dla zbiornikowców) – poza redą portu

Wymiary: 1,7 x 0,6 x 1,5 x 0,6 Mm. Sondaż Nr 75/2006 z dnia 12.06.2006 r. Najmniejsza głębokość 26,2 m w części NW kotwicowiska. Głębokości od 26,2 do 31,0 m.

Źródło: Urząd Morski w Gdyni, umgdy.gov.pl/bezpieczenstwo-morskie/kapitanat-portu-gdynia/kotwicowiska-wysypisko/

Kotwicowisko Nr 2

Wymiary: 1,7 x 0,9 x 0,6 Mm. Sondaż Nr 73/2003 z dnia 17.10.2003 r. Najmniejsza głębokość 13,3 m w części SW kotwicowiska. Głębokości od 13,3 do 25,5 m.

Źródło: Urząd Morski w Gdyni, umgdy.gov.pl/bezpieczenstwo-morskie/kapitanat-portu-gdynia/kotwicowiska-wysypisko/

Kotwicowisko Nr 1

Wymiary: 1,86 x 0,94 x 1,13 Mm. Sondaż Nr 94/2002 z dnia 17.10.2002 r. Najmniejsza głębokość 9,00 m w części SW kotwicowiska. Głębokości od 9,0 do 16,0 m.

Źródło: Urząd Morski w Gdyni, umgdy.gov.pl/bezpieczenstwo-morskie/kapitanat-portu-gdynia/kotwicowiska-wysypisko/

Kradzież cyny z dna basenu portowego

Nurek z Gdyni skradł cynk z ... dna morskiego. Takiej kradzieży jeszcze nie było // Dzień Dory. - 1938, nr 133, s. 1

Sąd Okręgowy w Gdyni rozpatrywał ostatnio sprawę znanego na tutejszym terenie nurka Sieji oskarżonego o kradzież bloku cynku, będącego własnością jednej z firm spedycyjnych a znajdującego się na dnie morza. Nurek Sieja zaangażowany do wydobycia bloku cynkowego oświadczył po przeprowadzeniu poszukiwań, że bloku nie znalazł, gdy tymczasem wydobył go i sprzedał. Wyrokiem sądu nurek Sieja skazany został na 7 miesięcy więzienia. 

Źródło: Nurek skradł cynk z … dna morskiego. Takiej kradzieży jeszcze nie było, “Dzień Dobry” 1938, nr 133.

Wywrócenie dźwigu portowego nr 2

W nocy z dnia 13 na 14 listopada 1930 r. został w Gdyni przewrócony przez huragan dźwig mostowy nr 2. Tak mocnego wichru, jak w tym dniu, nie było na Bałtyku przez wiele lat.
Siła jego osiągnęła maksymalny stopień 12, co powoduje ciśnienie na 1 m2 228 kg i wyżej. W ytrzymałość dźwigu była obliczona na ciśnienie 150 kg na 1 m2. Norma ta w okresie budowy dźwigu (1926.) była uważana za właściwą i dopiero częste w ostatnich latach wypadku runięcia dźwigów pod naporem wiatru (Szczecin., Hamburg, Rotterdam, Kopenhaga) zmusiły inżynierów do powiększenia norm odporności ponad 200 kg na 1 n r. Dodać jeszcze należy, że wywrócony dźwig gdyński zdążył już przez cztery
lata pracy prawie całkowicie zamortyzować się.

Źródło: “Pomorze i Gdynia” 1930, nr 22.

Zatonięcie statku Transport

Wieczorem 2 listopada 1937 r. w porcie gdyńskim miało miejsce zderzenie dwóch statków transportowych

Zbliżający się do nabrzeża Francuskiego statek „Puck” uderzył rufą w statek „Transport” miażdżąc i wgniatając burtę statku na głębokość 2 m. oraz rozbijając kotły. Statek zatonął w ciągu 8 minut, jednak załodze udało się dostać na brzeg. Sprawca katastrofy „Puck” z uszkodzoną rufą odpłynął do stoczni gdańskiej.

Literatura: Statek przecięty na pół, “Dzień Dobry” 1937, nr 305.

Basen III – Węglowy

Najstarszy basen gdyńskiego portu

Utworzony przez molo Węglowe i molo Pasażerskie. Jego nabrzeża przystosowano do obsługi przede wszystkim ładunków masowych. W styczniu 1949 r. Basen Węglowy otrzymał nazwę Basen Nr 3. Obecnie nosi nazwę Basen III – Węglowy.

Literatura: Zarządzenie Ministra Żeglugi z dnia 15 listopada 1948 r. w sprawie przemianowania nazw basenów w porcie Gdyńskim, „Monitor Polski” z dnia 19 stycznia 1949; Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa, dnia 27 maja 2015 r. Poz. 732 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 7 maja 2015 r. w sprawie określenia akwenów portowych oraz ogólnodostępnych obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury portowej dla każdego portu o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej.

Falochron południowy

Stanowi osłonę Basenu Żeglarskiego od strony południowej. Został zbudowany na kilka lat przed wojną, miał długość 195 m. Zniszczony przez wycofujące się wojska niemieckie

Wykonano jako falochron palisadowy z nadbudową żelbetową. Wzdłuż całego falochronu (za wyjątkiem głowicy) wykonano pomost drewniany szerokości 3,95 m, opierający się jedną stroną o nadbudowę falochronu, drugą o rząd pali drewnianych. Pomost wyposażono w urządzenia odbojowe i cumownicze. Służył on również jako miejsce dla suszenia żagli i do innych czynności żeglarskich.

Na skutek zniszczeń wojennych i braku konserwacji, zarówno konstrukcja falochronu, jak i pomostu wymagały prawie całkowitej odbudowy. Konstrukcja pomostu prawie kompletnemu zniszczeniu. Sama konstrukcja falochronu została zniszczona w 7 miejscach. Zniszczeniu spowodowanym wybuchem uległy zarówno część podwodna jak i nadwodna

Do podwodnych robót rozbiórkowych przystąpiono na początku 1959 r. rozpoczynając od bagrowania koparkami pływającymi wyrw falochronu. Urobek gruntu wywożono szalandami w morze, natomiast wydobyty kamień polny odkładano na plac budowy. W ten sposób wydobyto ponad 10 000 m3 gruntu i ok. 800 m3 kamienia polnego. Równocześnie prowadzono roboty rozbiórkowe części nadwodnej falochronu.

Po ukończeniu w 1959 r. części podwodnej falochronu, w 1960 r. przystąpiono do wykonania nadbudowy. Falochron został oświetlony został 16 lampami jarzeniowymi w rozstawie co 12 m. Pomieszczenie użytkowe usytuowane zostało na głowicy falochronu południowego, o powierzchni użytkowej 12 m2. Remont falochronu został zakończony jesienią 1960 r.

Źródło: K. Topolnicki, Odbudowa falochronu południowego Basenu Żeglarskiego w Gdyni, “Technika i Gospodarka Morska” 1960, nr 7/8.

Bunkrowanie w porcie gdyńskim

W dwudziestoleciu międzywojennym sprzedażą i dostawą bunkru zajmowały się w Gdyni ubocznie wszystkie spółki węglowe, które od 1927 r. dzierżawiły pewne odcinki ówczesnego mola Węglowego, mając tam zainstalowane własne urządzenia przeładunkowe. Było to przede wszystkim Polsko-Skandynawskie Towarzystwo Transportowe “Polskarob” S.A., eksploatujące na wydzierżawionym odcinku nabrzeża Szwedzkiego kilka dźwigów i wywrotnicę portową oraz posiadając szereg parowców zatrudnionych przy wyładunku własnego węgla.

Zaopatrywaniem statków w bunkier płynny i oleje zajmował się po 1945 r. “Petrolimpex”. Dostawcą na statki na rachunek “Petrolimpexu” było Przedsiębiorstwo Usług Morskich “Port-Service”. Dysponujące specjalnymi statkami (bunkierkami), którymi można dostarczać paliwo do statku, w czasie kiedy odbywa się przeładunek, lub do statku stojącego na redzie. W gdyńskim porcie funkcjonowały cztery lądowe składy paliw płynnych prowadzone przez Centralę Produktów Naftowych, przy których statki również mogły bunkrować. Były one usytuowane przy nabrzeżach: Angielskim, Śląskim, Indyjskim i na Oksywiu.

Literatura: Czesław Kleban, Port Gdynia 1922-1972, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1973 r.

Basen Żeglarski

Najbardziej na południe wysuniętą część portu tworzy molo południowe i przyległy do niego basen Generała Zaruskiego

Basen powstał pod koniec lat 30, jak to wyglądało można zobaczyć na zdjęciu. Był obliczony na około 50 jachtów. Nabrzeża i falochron zostały zniszczone w 1945 r.  A wskutek zablokowania wejścia jachty wchodziły jedną z wyrw w falochronie. Remont nabrzeży podjęto w latach 1946-47, jednocześnie poszerzając je o około 6 m. 

Basen Żeglarski zatrzymał nazwę dotychczasową

Źródło: Zarządzenie Ministra Żeglugi z dnia 15 listopada 1948 r. w sprawie przemianowania nazw basenów w porcie Gdyńskim, „Monitor Polski” z dnia 19 stycznia 1949

Tytan – holownik

Zbudowany na zamówienie “Żeglugi Polskiej” przez Stocznie Gdańską. Do portu gdyńskiego przybył w maju 1936 r.

Miał 274 BRT pojemności, 31,9 m długości, 8,2 m szerokości, 4,1 m głębokości kadłuba, ok. 3,4 m zanurzenia oraz trzycylindrową maszynę parową o mocy 750 KM, pozwalającą mu rozwijać 11 węzłów. Podobnie jak Tur i ursus miał przeciwlodowe wzmocnienia kadłuba, wyposażony był w sprzęt ratowniczy i pożarniczy. Wyposażony był w radiostację, a w skład każdej z dwu zmian załogi (zmiana składała się z ośmiu ludzi) wchodzili etatowy radiotelegrafista oraz nurek.

Pomiędzy 5 a 7 września “Tytan” razem z Ursusem” wykorzystywane były przy przeciąganiu i topieniu statków przeznaczonych do zablokowania wejść portowych. W nocy z 12 na 13 września holowniki opuściły miejsca postoju przy nabrzeżach Polskim i Pilotowym, przechodząc do basenu nr 1 Marynarki Wojennej. Gdzie zostały zatopione. W latach 1939-1945 jednostka funkcjonowała jako “Zoppot” (Sopot). Została zatopiona podczas amerykańsiego nalotu 19 grudnia 1944 r.

Źródło: Jerzy Miciński, Polskie statki somocnicze i specjalne 1920-1939, Wydawnictwo Morskie w Gdyni, Gdańsk 1967.

Julian Rummel

Julian Rummel

Urodzony 29 września 1878 – zmarły 22 czerwca 1954 r. Działacz morski, współtwórca Konsorcjum Francusko-Polskiego dla Budowy Portu w Gdyni, dyrektor Przedsiębiorstwa Państwowego “Żegluga Polska”

Urodził się w Libawie w rodzinie o bogatych tradycjach morskich. Ojciec jego – Władysław był budowniczym portów, matka pochodziła z rodziny ziemiańskiej. Ukończył Wyższą Szkołę Handlową w Petersburgu, studiował też na Politechnice w Glasgow. Od wczesnej młodości uprawiał jachting, W 1906 r. został członkiem rosyjskiej Rady Żeglugi, a w 1910 r. – członkiem honorowym Cesarskiego Towarzystwa Popierania Żeglugi. Zdobyte w Rosji doświadczenia przeniósł na grunt polski. Z początku koncentrował się na akcji propagandowej, działając w Lidze Morskiej oraz pisząc dwie prace: “Państwo a morze” i “Gdynia – port morski”. W tym czasie wylansował hasło, że bez rozwoju gospodarki morskiej niemożliwy jest rozwój państwa polskiego.

Wraz ze swym ojcem był twórcą przyjętego przez rząd projektu stworzenia Konsorcjum Polsko-Francuskiego, budującego port Gdyński.

Był dyrektorem pierwszego przedsiębiorstwa żeglugowego “Żegluga Polska” z siedzibą w Gdyni. Był też organizatorem”Polbrytu” i Polskiego Transatlantyckiego Towarzystwa Okrętowego (PTTO) – późniejszego GAL-u – Gdynia – Ameryka Linie Żeglugowe. Z jego inspiracji powstały liczne związki z zrzeszenia branżowe aparatu handlowego portu, jak Związek Maklerów i inne. Z osobą jego wiążą się wszystkie ważniejsze wydarzenia w polskiej żegludze inicjatorem powstania w Gdyni polskiego maklerstwa. Firma Rummel Burton zapoczątkowała frachtowanie w porcie gdyńskim. Był wreszcie Rummel we władzach miejskich Gdyni.

Wojnę przeżył w Grecji, gdzie schronił się jako honorowy konsul tego kraju w Gdyni. Po wojnie wrócił na wybrzeże, włączając się w prace nad odbudową polskiej gospodarki morskiej, Zmarł w Gdyni.

Literatura: Ryszard Mielczarek, Budowa portu Handlowego w Gdyni w latach 1924-1939, Instytut Kaszubski w Gdańsku, Gdańsk 2001.

Nabrzeże Czeskie – poprzednio Czechosłowackie

Nabrzeże Czeskie (uprzednio Czechosłowackie) zostało wybudowane w latach 30-tych ubiegłego wieku, jako zachodnia obudowa Basenu V – Ministra Kwiatkowskiego (pomiędzy Nabrzeżem Stanów Zjednoczonych a Rumuńskim)

Nazwa tego nabrzeża została nadana w związku z wizytą delegacji rządowej Czechosłowacji. Pierwsze 36 m nabrzeża oddano do użytku 30 listopada 1932 r., kolejne 210 m. ukończono 30 lipca 1934 r.

O zmianę nazwy nabrzeża w 2007 r. wystąpił do Rady Miasta Gdyni Zarząd Spółki Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. Wniosek Zarządu Spółki wymagał pozytywnej opinii Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni. W październiku 2007 r. podczas sesji Rady Miasta Gdyni podjęto decyzję o zmianie nazwy nabrzeża. Dotychczasową nazwę Nabrzeża Czechosłowackiego zastąpiono nazwą – Nabrzeże Czeskie.

W latach 1997 i 2005 wybudowano na tym nabrzeżu dwie rampy ro-ro: A i A’. Dno wzdłuż nabrzeża Czeskiego oraz przy rampach ro-ro A i A’ jest umocnione.

Nabrzeże Czeskie zlokalizowane jest w Basenie V, który jest rejonem portu dedykowanym obsłudze rorowców, realizowany z wykorzystaniem trzech istniejących ramp: A, A’ i B. Konstrukcję nabrzeża o długości 244 m (łącznie z rampami Ro-Ro) stanowią typowe dla portu gdyńskiego, żelbetowe, prefabrykowane skrzynie, posadowione na podsypce żwirowo kamiennej na rzędnej -9.0 m (-9.50 m w narożniku z nab. Rumuńskim). Wymiary skrzyń: wysokość 9.5 m, szerokość korpusu 5.95 m, szerokość stopy 7.45m i długość ok. 18.4m,
Rzędna korony ok. +2.3 m. Nadbudowę nabrzeża stanowi oczep żelbetowy posadowiony na odwodnej ścianie skrzyń i usztywniony żebrami na przeponach. Nabrzeże wyposażone jest w torowisko poddźwigowe o rozstawie szyn 6.0 m, którego belka odwodna posadowiona jest na przeponach skrzyń, a odlądowa na palach typu Fundex.

Literatura: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa, dnia 27 maja 2015 r. Poz. 732 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 7 maja 2015 r. w sprawie określenia akwenów portowych oraz ogólnodostępnych obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury portowej dla każdego portu o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej; Czesław Kleban, Port Gdynia 1922-1972, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1973; Karta informacyjna dla przedsięwzięcia Przebudowa Nabrzeży w Porcie Gdynia, etap IV, Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A, Gdynia 2020.