Magazyn długoterminowy wzniesiony został w 1932 r. Stanowi najbardziej charakterystyczny typ zabudowy portowej. Będący połączeniem nurtu funkcjonalizmu i konstruktywizmu

Zabytkowy magazyn stoi na nabrzeżu Polskim, po południowej stronie ul. Polskiej w porcie gdyńskim. Jest to obiekt wolnostojący, na wydzielonej działce, na rzucie prostokąta ma zwartą, pięciokondygnacyjną bryłę z trzema ryzalitami w elewacji południowej. Jako budynek portowy, magazynowy ma bardzo charakterystyczną szkieletową konstrukcję monolityczną wypełnioną cegłą. Ten monolityczny szkielet jest czytelny z zewnątrz i stanowi główny element artykulacji i dekoracji wszystkich elewacji. Stropy są wykonane z żelbetu, podobnie posadzki oraz schody wewnętrzne. Dach jest płaski, żelbetowy, kryty papą. Zadaszenie ramp wyładowczych zostało wykonane ze szkła zbrojonego, a wypełnienie otworów okiennych wykonano ze szkła w stali.

Elewacje są osiowosymetryczne. Dłuższe elewacje: północna i południowa ukształtowane są analogicznie, wyraźna artykulacja pozioma dzięki wyeksponowanym elementom konstrukcji, zadaszonym rampom i gzymsowi wieńczącemu. Akcenty pionowe to trzy pasy okien na całej wysokości budynku. Siedem osi otworów okiennych zgrupowanych jest w centralnej części, natomiast po trzy osie zgrupowano z obu stron w czwartych przęsłach (od naroży budynku). Piony okien doświetlają klatki schodowe. W elewacji południowej te pasy okien zostały ryzalitowo wysunięte przed lico i dodatkowo zwieńczone przeszklonymi szczytami w formie belwederów. Elewacja wschodnia i zachodnia rozwiązane są identycznie – siedmioosiowe, z przeszklonym przęsłem środkowym. We wszystkich elewacjach otwory okienne zajmują górną trzecią część konstrukcyjnego szkieletu każdego poziomu budynku. Dolną dwie trzecie wypełnia cegła. W budynku znajduje się dziewięć wind.

Oprac. Dorota Hryszkiewicz-Kahlau, OT NID w Gdańsku, 24.10.2014 r.

Literatura: Sołtysik M.J., Gdynia miasto dwudziestolecia międzywojennego, urbanistyka i architektura, Warszawa 1993; Sołtysik M.J., Modernistyczna Gdynia – dziedzictwo lat międzywojennych, [w:] Renowacje i zabytki 2010, nr 4 (36), s.60-73; Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa Magazyn długoterminowy „H”, Gdynia, Ewa Stieler, 1988; http://pl.wikipedia.org/wiki/Zabytki_Gdyni; http://gdynia.fotopolska.eu/Gdynia/b62481,Magazyn_dlugoterminowy

Utwór udostępniony na podstawie  LICENCJI PUBLICZNEJ CREATIVE COMMONS (“CCPL”). Źródło: https://zabytek.pl/pl/obiekty/gdynia-zespol-luszczarni-ryzu-w-porcie-gdynskim

Otwarcie Domu Marynarza usytuowanego przy ulicy Mickiewicza, obecnie Jana z Kolna 27 nastąpiło w dniu 25 marca 1932 r. Projekt budynku wykonał Wacław Tomaszewski

Pierwszym gospodarzem Domu Marynarza został kapitan K. Ryncki. Po jego śmierci w 1936 r. mianowano na to stanowisko ks. A. Piórkowskiego, a gdy inne obowiązki sprawiły, że opuścił Dom Marynarza, trzecim jego gospodarzem został por. marynarki w stanie spoczynku Stefan Sterkowicz.

Dom Marynarza w Gdyni składał się z trzech większych sal ogólnych, w każdej ustawiono po kilkanaście łóżek, oraz 5 oddzielnych pokoi na 3 —4 łóżka każdy, co dawało możność administracji Domu lokowania marynarzy grupami w zależności od ich stopnia służbowego, narodowości i t. d. Na pierwszym piętrze mieściła się obszerna jadalnia dla marynarzy oraz czytelnia, posiadająca na początku lat 30. XX w. około 2000 tomów. Marynarze mogli korzystać w czytelni z różnych gier, jak szachy, warcaby itp.
Pokoje oficerskie mieściły się na parterze Z tych pokoi jeden był większy i służył dla kapitanów. Pozostałe cztery pojedyncze pokoje udostępniane były oficerom. Pokoje te łączyły się z jadalnią, posiadającą taras wychodzący do ogrodu. W suterenach mieściła się kotłownia, pralnia oraz kuchnia ze spiżarnię. W domu znajdowało się również mieszkanie dla gospodarza Domu oraz dozorcy. W suterenach mieściły się pomieszczenia gospodarcze: kuchnia, pralnia, składy koksu, węgla i inne pomieszczenia służbowe.

Literatura: Sprawozdanie z działalności Domu Marynarza. Stowarzyszenia zarejestrowanego w Gdyni, Nakładem Domu Marynarza w Gdyni, Gdynia 1932; Krzysztof Chalimoniuk, Powstanie i funkcjonowanie gdyńskiego Domu Marynarza w latach 20. i 30. XX wieku, “Rocznik Gdyński” 2012, nr 24.

Biurowiec został zbudowany w latach 1934-35 r. jako siedziba Polsko-Skandynawskiego Towarzystwa Transportowego Polskarob

Projekt autorstwa gdyńskich architektów: S. Płoskiego i K. Krzyżanowskiego. Wzniesiony przez firmę budowlaną Inż. K. Krzyżanowski i S-ka. Jest przykładem funkcjonalistycznej architektury modernistycznej lat trzydziestych z wyeksponowanymi elementami stylistyki okrętowej, budynek biurowy nietypowo położony w dzielnicy willowej, ale harmonijnie wpisany w otoczenie. Obiekt jednorodny stylowo, zaprojektowany kompleksowo: budynek biurowy, garaże i ogród wraz z małą architekturą. Wokół budynku założono modernistyczny ogród, dobrze zachowany częściowo do dziś (projektantka: Barbara Kaszycka). W 1939 roku zbudowano schron według projektu majora R. Fryszkowskiego (Szefa Fortyfikacji Wybrzeża Morskiego). W czasie wojny była tu siedziba Gestapo. Po wojnie budynek został przejęty przez Marynarkę Wojenną. Na linii pierwotnych garaży w 1960 roku, w części południowo-zachodniej dobudowano świetlicę (kubatura 290 m3) utrzymując charakter starszej części budynku. Autorem projektu był inż. arch. R. Kolendo. W 1975 roku postawiono na dachu maszt antenowy dla KW MO.

Obiekt usytuowany w willowej dzielnicy w Gdyni, na południowo-wschodnim stoku Kamiennej Góry, po południowej stronie ulicy Korzeniowskiego. Budynek wolnostojący na dużej, wydzielonej ogrodzeniem działce. Razem z budynkiem zaprojektowano ogród z sadzawką i ścieżkami spacerowymi. Budynek na rzucie litery L, trzykondygnacyjny, podpiwniczony, kryty płaskim dachem papowym. Jest kompozycją dwóch przenikających się członów: dwukondygnacyjnej części płd.-wsch. i trzykondygnacyjnej części płd.-zach. Wejście główne do budynku znajduje się na styku tych dwóch części. Jest ono podkreślone dodatkowo wertykalnym układem otworów okiennych klatki schodowej oraz zaokrągleniem narożnika – typowym elementem charakterystycznym dla modernizmu gdyńskiego: zaokrąglony narożnik był pierwotnie obłożony klinkierem, obecnie tynkowany (pierwotnie w kolorze ciemnobrązowym), ponadto peryskopowo wysunięta szklana nadbudówka, a w podcieniu wejściowym – okrągłe okno imitujące bulaj. W skrzydłach budynku układ okien horyzontalny, w narożu południowym skrzydła południowo-wschodniego znajduje się półokrągła, przeszklona weranda z wyjściem do ogrodu. Po stronie zachodniej znajdują się garaże. Nad klatką schodową umieszczono na dachu maszt, o wysokości 15, 4 m. Maszt oparty jest na ścianach klatki schodowej.

Oprac. Dorota Hryszkiewicz-Kahlau, OT NID w Gdańsku, 28.08.2015 r.

Literatura: Sołtysik M., Modernistyczna Gdynia-dziedzictwo lat międzywojennych [w:] Renowacje i zabytki 2010, nr 4 (36); Sołtysik M.J., Gdynia miasto dwudziestolecia międzywojennego, urbanistyka i architektura, Warszawa 1993; Karta ewidencyjna zabytków, Budynek administracyjny wojskowy, Gdynia, ul. Korzeniowskiego 8/10, T. Kiernicki, M. Wielebski, 1982; http://www.bryla.pl/bryla/51,85298,6993010.html?i=8
http://pomorskie.travel/Odkrywaj-Dziedzictwo_kulturowe-Zabytki_architektury-Budynki_uzytecznosci_publicznej/4790/Budynek_mieszkalno_biurowy_firmy_POLSKAROB
http://modernizmgdyni.pl/?p=391

Utwór udostępniony na podstawie  LICENCJI PUBLICZNEJ CREATIVE COMMONS (“CCPL”). https://zabytek.pl/pl/obiekty/gdynia-budynek-biurowy-polskarob