Literatura: Cz. Kleban, Port Gdynia 1922-1972, Wydawnictwo Morskie: Gdańsk 1973
Nabrzeże Angielskie
Usytuowane w Basen II – inż. Tadeusza Wendy nabrzeże Angielskie o długości 505 m, oddane zostało do użytku 16 lipca 1930 r.
Nabrzeże Angielskie i Kaszubskie leżały obok siebie przedzielone ostrogą. Po zniszczeniu nie została ona odbudowana. W efekcie powstał jeden ciąg linii tych nabrzeży. Oba nabrzeża były przez wiele lat eksploatowane przez rybołówstwo (Przedsiębiorstwo Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich “Dalmor”).
Literatura: Cz. Kleban, Port Gdynia 1922-1972, Wydawnictwo Morskie: Gdańsk 1973; Rocznik Rady Interesantów Portu w Gdyni 1938.
Nabrzeże Islandzkie
Literatura: Czesław Kleban, Port Gdynia 1922-1972, Wydawnictwo Morskie: Gdańsk 1973
Samarytanka – motorówka sanitarna
17 września 1931 r. w porcie gdyńskim zwodowano motorówkę sanitarną. Była to pierwsza jednostka, samodzielnie zaprojektowana i wykonana w Stoczni Gdyńskiej
Kłopoty techniczne sprawiły, że do eksploatacji weszła dwa lata później. Była to stalowa motorówka pełnopokładowa o pojemności 23 BRT i 10 NRT. Miała długość 15 m, szerokość 3,8 m i zanurzenie ok. 1,5 m. Wyposażona była w silnik polskiej produkcji firmy “Perkun” o mocy 60/65 KM.
Motorówka nie nadawała się do celów sanitarnych. Lekarz portowy na statki wolał udawać się pilotówkami. Natomiast chorych przewożono do szpitala kwarantannowego w Babich Dołach koło Oksywia karetkami pogotowia. Po kilku latach lekarz portowy zrezygnował z tej jednostki na rzecz kapitanatu portu.
Literatura: Jerzy Miciński, Polskie statki pomocnicze i specjalne 1920-1939, Wydawnictwo Morskie w Gdyni, Gdańsk 1967
Właściwość terytorialna Kapitanatu Portu
Właściwość terytorialna Kapitanatu Portu Gdynia rozciąga się na przyległe do granic portu wody w pasie 1 Mm od 78,8 km pasa technicznego (ok. 1 Mm na północ od mola w Sopocie) do południowej granicy redy łącznie z redą i kotwicowiskami oraz w pasie 1 Mm od północnej granicy redy do przystani rybackiej w Rewie włącznie do 99,48 km pasa technicznego.
Literatura: Zarządzenie Nr 25 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 15.09.1997 r.
Plan portu gdyńskiego z 1938 roku
Gdynia 1938 : plan portu = plan of the port = Hafenplan
Źródło: http://bc.umcs.pl/dlibra/publication/23274/edition/20434?language=pl#description
Mapa portu gdyńskiego autorstwa Tadeusza Wendy
Ze zbiorów Muzeum Miasta Gdyni, Licencja: CC BY-NC-ND 3.0 PL
Biurowiec Portu Gdynia
Obiekt biurowy, zlokalizowany przy ulicy Polskiej 13A
Budowa sześciokondygnacyjnego Biurowca Portu Gdynia o powierzchni całkowitej 9 tys. metrów zakończyła się wiosną 2013. Całkowita powierzchnia tego pięciopiętrowego budynku wynosi 9000 metrów kwadratowych, z czego największą część zajmuje powierzchnia biurowa – 4800 metrów kwadratowych. W pobliżu stoją Biurowiec Akwarium, Park Konstruktorów i Dworzec Główny PKP.
Literatura: https://www.urbanity.pl/pomorskie/gdynia/biurowiec-portu-gdynia,b9672
Baza morska dla marynarki wojennej – memoriał
Najprawdopodobniej po raz pierwszy na potrzebę budowy bazy marynarki wojennej – tymczasowego portu wojennego w Gdyni wskazał Józef Unrug
19 czerwca 1920 r. szef Urzędu Hydrograficznego Marynarki Wojennej, kpt. mar. Józef Unrug wysłał z Gdańska do Departamentu Spraw Morskich memoriał, podając dlaczego niezbędne jest posiadane własnej, początkowo jedynie prowizorycznej bazy dla tworzącej się marynarki wojennej. Józef Unrug zarazem wskazywał w memoriale, że inwestycja ta będzie zaczątkiem przyszłego portu handlowego.
Literatura: Ryszard Mielczarek, Budowa portu Handlowego w Gdyni w latach 1924-1939, Instytut Kaszubski w Gdańsku.
Konkurs na budowę Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków
Ministerstwo Spraw Wojskowych rozpisało ogólnokrajowy przetarg na wykonanie w ciągu dwóch lat (1921-1922) tymczasowego portu i schroniska dla rybaków
Konkurs na budowę portu wygrało “Towarzystwo Robót Inżynieryjnych” (TRI) z Poznania. Umowę podpisano 25 listopada 1920 r., a na początku grudnia firma otworzyła Oddział Budowlany w Gdyni. Kierownictwo nad nim objął pełnomocnik, którym został inż. Jan Śmidowicz. Do pomocy poznańska centrala wydelegowała na Wybrzeże inż. Grzegorza Mersona.
Literatura: Ryszard Mielczarek, Budowa portu handlowego w Gdyni w latach 1924-1939, Instytut Kaszubski w Gdańsku, Gdańsk 2001.
Projekty ustawy sejmowej
Pierwsze projekty przyszłej ustawy sejmowej o budowie portu powstały w Departamencie Spraw Morskich pod koniec 1920 r.
Były one omawiane na konferencjach roboczych w Pucku (24 styczeń i 8 luty 1924 r.). Projekt ten załączył K. Porębski do wniosku nagłego o budowie portu morskiego złożonego 19 maja 1921 r. u wiceministra spraw wojskowych. Stanowił on przez pewien czas podstawę do uzgodnień z Ministerstwem Robót Publicznych i Ministerstwem Przemysłu i Handlu, dopóki to ostatnie nie przygotowało w 1922 r. własnego projektu ustawy.
12 maja 1921 r. grupa posłów z J. Trzcińskim na czele zgłosiła wniosek, aby Sejm zobowiązał rząd do przedłożenia możliwie szybko ustawy o budowie portu morskiego w Gdyni. Na szczeblu ministerialnym reakcja była natychmiastowa, bowiem 20 maja minister spraw wojskowych przedłozyl w tej sprawie wniosek nagły do Komitetu Ekonomicznego ministrów.
Po blisko roku od wystąpienia J. Trzcińskiego, nowy gestor spraw morskich, Ministerstwo Spraw Morskich, Ministerstwo Przemysłu i Handlu wznowiło starania na rzecz prawnego usankcjonowania budowy portu. Począwszy od 9 marca do połowy sierpnia 1922 r. odbyło się szereg spotkań zainteresowanych resortów, na którym dyskutowano projekt ustawy przygotowany prze władze cywilne.
Pierwszą redakcję ustawy Komitet Ekonomiczny Ministrów przyjął 17 maja 1922 r. Kolejne zmiany zaproponowało Ministerstwo Przemysłu i Handlu 26 maja 1922 r. i 21 czerwca 1922 r.
Literatura: Ryszard Mielczarek, Budowa portu handlowego w Gdyni w latach 1924-1939, Instytut Kaszubski w Gdańsku, Gdańsk 2001.
Kesony
Keson jest stalową lub żelbetową konstrukcją w kształcie walcowego zbiornika z otwartym dnem, zagłębianą w podłożu. Składa się z pokrywy i płaszcza bocznego. Na jego pokrywie znajdują się zawory umożliwiające odprowadzenie lub doprowadzenie wody i powietrza do wnętrza kesonu
Przy budowie portu Gdynia wykorzystywane były budowane na terenie portu kesony.
Pierwsze egzemplarze o długości 32,42 m (o dziewięciu komorach) 9 25,4 m (o siedmiu komorach) w czasie wodowania pękały. Dalsze próby wykazały, że najbardziej odpowiednią będzie długość 18,38 m (o pięciu komorach). Przyjęty sposób konstrukcji nabrzeży na skrzyniach stworzył pewne przeszkody natury technicznej, jeśli chodzi o metody budowania i wodowania. Zrezygnowano z produkcji kesonów w suchym doku lub na pochylni. W porcie gdyńskim zastosowano nową metodę: Do fabrykacji skrzyń zastosowano sposób specjalnie opracowanych deskowań, utworzonych z dużych szkieletów opierzonych deskami odpowiednio natłuszczonymi a służącymi za formę wewnętrzną przedziałów skrzyń; za pomocą całego systemu wózków i podstaw betonowych zakładano i usuwano też szkielet na miejscu bez większych trudności.
Literatura: Ryszard Mielczarek, Budowa Portu Handlowego w Gdyni w latach 1924-1939, Instytut Kaszubski w Gdańsku, Gdańsk 2001.
Plac prefabrykacji skrzyń (kesonów)
Pierwszy plac prefabrykacji skrzyń znajdował się po prawej stronie kanału wejściowego do portu wewnętrznego
W tym miejscu, na piaszczystym podłożu, wzniesionym na 1 m nad poziomem morza, wykonywano je w pozycji leżącej na jednej ze ścian, z dnem skierowanym ku wodzie.
Literatura: Ryszard Mielczarek, Budowa Portu Handlowego w Gdyni w latach 1924-1939, Instytut Kaszubski w Gdańsku, Gdańsk 2001.
